Η ομάδα Μπουλούκι διοργάνωσε ένα τριήμερο αφιερωμένο στις εθνογραφίες της αγροτικής Δήλου, στις 19, 20 και 21 Ιουνίου 2026, με σκοπό να παρουσιάσει τα ευρήματα από τη συνεχιζόμενη έρευνα που διεξάγει σε συνεργασία με την κοινωνική ανθρωπολόγο Δέσποινα Νάζου. Η έρευνα αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο του ευρύτερου έργου “ΑΔΗΛΟΣ” που υλοποιείται σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων και τη Γαλλική Σχολή Αθηνών, βασικός χρηματοδότης του οποίου είναι το J.M. Kaplan Fund. Οι δράσεις που σχετίζονται με τη διεξαγωγή της εθνογραφικής έρευνας χρηματοδοτούνται από την Πρωτοβουλία Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης και το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος μέσω του προγράμματος Stavros Niarchos Foundation Public Humanities Initiative.
Το έργο φέρνει στο φως μια ιδιαίτερη πολιτιστική ταυτότητα που αναδύθηκε μέσα από τη συνύπαρξη αρχαιολογίας και αγροτικής ζωής στο νησί της Δήλου, από τα τέλη του 19ου έως τα τέλη του 20ου αιώνα. Η έρευνα εστίασε στην καθημερινή ζωή ανθρώπων και οικογενειών που έζησαν και εργάστηκαν στο νησί ως αγρότες, εργάτες και αρχαιοφύλακες την τελευταία πεντηκονταετία, συγκροτώντας μια ιδιότυπη κοινότητα ‘Δηλιανών’, καθώς και στις πρακτικές και τις αντιλήψεις μέσα από τις οποίες Μυκονιάτες αγρότες πλησίασαν τα αρχαία ερείπια, δουλεύοντας ως εργάτες ανασκαφής στη Δήλο, στην πορεία του 20ου αιώνα.
Οι δράσεις του τριημέρου εξελίχθηκαν ως εξής:
Την Παρασκευή 19 Ιουνίου στον Κήπο του Cine Manto στη Χώρα της Μυκόνου, πραγματοποιήθηκε ένα zine workshop. Συμμετέχοντες-ουσες του Καλλιτεχνικού Προγράμματος του Δήμου Μυκόνου, μαζί με Δηλιανούς και Δηλιανές, καθώς και συνεργάτες και μέλη της ομάδας μας, υπό το πρίσμα διαφορετικών οπτικών και ειδικοτήτων συν-δημιούργησαν μικρά αυτοσχέδια καλλιτεχνικά έργα χρησιμοποιώντας πληθώρα υλικών και τεχνικών (σχέδιο, χρώματα, κολάζ, ραπτική, κείμενο απευθείας γραμμένο στη γραφομηχανή, φωτοτυπικό μηχάνημα για σκανάρισμα και εκτυπώσεις, υφάσματα, σφραγίδες κ.α.) βασιζόμενα σε επιλεγμένες αφηγήσεις, φωτογραφίες από ιστορικά αρχεία και από το προσωπικό αρχείο συνομιλητών-τριων της εθνογραφικής έρευνας, χάρτες, αρχιτεκτονικά σχέδια και φωτογραφικό υλικό της ομάδας μας. Τα έργα αυτά φιλοδοξούν να αποτελέσουν μία άτυπη αυτοσχέδια έκδοση (zine) που αφηγείται την ιστορία της αγροικίας του Μάρκου - του τελευταίου αγρότη που έζησε στη Δήλο, και μέσα από αυτήν, την ιστορία της συνύπαρξης αγροτικής ζωής και αρχαιολογίας στο νησί κατά τον περασμένο αιώνα. Το συγκεκριμένο εργαστήριο υποστηρίζεται από το πρόγραμμα SNFPHI (Πρωτοβουλία για τις Δημόσιες Ανθρωπιστικές Επιστήμες Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος).
Το Σάββατο 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του Δήμου Μυκόνου, στο Ματογιάννι, ανοιχτή εκδήλωση αφιερωμένη στην παρουσίαση του «Ανθολογίου Αφηγήσεων: Ιστορίες από την Αγροτική Δήλο», της πρώτης έκδοσης που προέκυψε από την εθνογραφική έρευνα της ομάδας. Το λεύκωμα συγκεντρώνει τις αφηγήσεις πέντε γυναικών που έζησαν, εργάστηκαν ή μεγάλωσαν στη Δήλο και τη Ρήνεια, φωτίζοντας τη νεότερη, ανθρώπινη ιστορία ενός τόπου γνωστού κυρίως για το αρχαιολογικό του παρελθόν. Μέσα από προφορικές μαρτυρίες και προσωπικές μνήμες αναδύεται ένας κόσμος που διαμόρφωσε το τοπίο της Δήλου, αλλά παραμένει σε μεγάλο βαθμό αθέατος. Οι αφηγήσεις οργανώνονται σε πέντε διακριτές ενότητες, καθεμία από τις οποίες εστιάζει και εμβαθύνει στην κάθε ιδιαίτερη ιστορία. Πρόκειται για ένα έντυπο αντικείμενο όπου οι ιστορίες των Δηλιανών αναδεικνύονται μέσα από την διαστρωμάτωση διαφορετικών φύλλων χαρτιών, λέξεις και εικόνες μπλέκονται, οι διαφορετικές ματιές και αφηγήσεις των συνεντευξιαζόμενων γίνονται διαφορετικές υφές χαρτιών και ιστοριών.
Την εκδήλωση άνοιξε με σύντομο χαιρετισμό η Θεανώ Αγαλόγλου, εκπροσωπώντας την Πρωτοβουλία Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης. Στη συνέχεια, τα μέλη της ομάδας Μπουλούκι, Ίωνας Σκλαβούνος και Ευδοκία Παγκράτη, παρουσίασαν τόσο το περιεχόμενο της εθνογραφικής έρευνας, η οποία εμπνεύστηκε από την αγροικία του Μάρκου, όσο και τη δομή του Ανθολογίου Αφηγήσεων. Η Δέσποινα Νάζου, επιστημονική υπεύθυνη της εθνογραφικής έρευνας, ολοκλήρωσε την παρουσίαση αναδεικνύοντας τη μεθοδολογία, τις προκλήσεις της επιτόπιας έρευνας και τα βασικά συμπεράσματα που έχουν προκύψει μέχρι σήμερα.
Οι παρευρισκόμενοι είχαν επίσης την ευκαιρία να ξεφυλλίσουν το εκτυπωμένο δοκιμαστικό αντίτυπο της έκδοσης. Το σύνολο των παρουσιάσεων, των προφορικών ιστοριών, των εικόνων και βίντεο που προβλήθηκαν, και φυσικά του έντυπου Ανθολογίου αποτέλεσαν αφορμή συζητήσεων και νέων αφηγήσεων από τους παρευρισκόμενους δίνοντας ένα αίσθημα ενότητας, με μια κοινή αναφορά - την Δήλο.
Την Κυριακή 21 Ιουνίου, οι άνθρωποι που μοιράστηκαν μαζί μας τις προσωπικές τους ιστορίες από τη ζωή στη Δήλο, συναντήθηκαν στο νησί με μέλη της ομάδας μας και εκπροσώπους του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, και επισκέφτηκαν τοποθεσίες που σχετίζονται άμεσα με τις ιστορίες αυτές, καταλήγοντας στην ίδια την αγροικία του Μάρκου, όπου μοιράστηκαν σκέψεις και μνήμες και είχαν την ευκαιρία να δουν από κοντά τα κτίσματα της λαϊκής αυτής αγροικίας στη σημερινή τους κατάσταση, ύστερα από τον καθαρισμό και τις προκαταρκτικές εργασίες του προηγούμενου έτους. Η βιωματική περιήγηση στο νησί λειτούργησε ως αποκορύφωμα στην σύνδεση εικόνων και αφηγήσεων. Τα τοπία, τα σημεία όπου σύχναζαν οι Δηλιανοί, οι κάθε είδους αρχαιολογίες, οι θεάσεις, η βιοποικιλότητα του τόπου έγιναν ένα κοινό βίωμα για τους συμμετέχοντες, μια κοινή εμπειρία και μνήμη ως μια τερπνή συνέχεια και ενθύμηση.
Το ευρύτερο έργο “ΑΔΗΛΟΣ”, οργανώνεται από την ΑΜΚΕ Μπουλούκι σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων και τη Γαλλική Σχολή Αθηνών. Βασικός χρηματοδότης του έργου είναι το The J.M. Kaplan Fund. Το έργο επιχειρεί την αποκατάσταση των λαϊκών κτισμάτων «Αγροικία του Μάρκου/ Farmhouse of Markos» στη Δήλο και τη μελέτη της αγροτικής κληρονομιάς του συμπλέγματος των νησιών της Δήλου, της Μυκόνου και της Ρήνειας. Οι δράσεις που σχετίζονται με τη διεξαγωγή εθνογραφικής έρευνας, υλοποιούνται σε συνεργασία με την ανθρωπολόγο Δέσποινα Νάζου, και χρηματοδοτούνται από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος μέσω του προγράμματος Stavros Niarchos Foundation Public Humanities Initiative και την Πρωτοβουλία Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.
