Μπουλούκι
ΜΠΟΥΛΟΥΚΙ
Περιοδεύον Εργαστήριο για τις Παραδοσιακές Τεχνικές Δόμησης
Το Μπουλούκι είναι μία συλλογικότητα που ερευνά και ενεργοποιεί τις παραδοσιακές τεχνικές δόμησης ως ζωντανή και βιώσιμη γνώση, μέσα από εκπαιδευτικά και συμμετοχικά έργα. Η λέξη «μπουλούκι» αναφέρεται στα ιστορικά σινάφια των μαστόρων που μετακινούνταν από τόπο σε τόπο, χτίζοντας πέτρινα γεφύρια, μονοπάτια και κοινότητες. Σήμερα, η ομάδα απαρτίζεται από αρχιτέκτονες, μηχανικούς, τεχνίτες, ερευνητές, επαγγελματίες της πολιτιστικής κληρονομιάς, δημιουργούς και τοπικές κοινότητες που συνδιαμορφώνουν τη δράση της.
Η πρώτη παρέμβαση του Μπουλουκιού έγινε στο μονοπάτι που οδηγεί στο γεφύρι της Πλάκας (2018–2019), ένα έργο αποκατάστασης που διακρίθηκε με το Ευρωπαϊκό Βραβείο “Philippe Rotthier”. Από το 2018, λειτουργεί ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα την Αθήνα και με παράρτημα στα Φράστα Τζουμέρκων, στο Πρώην Σχολείο· έναν χώρο που αποκαταστάθηκε από την ομάδα και λειτουργεί ως Κέντρο Έρευνας και Εκπαίδευσης για την Παραδοσιακή και Αειφόρο Δόμηση. Το 2024, το Μπουλούκι βραβεύτηκε με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς “Europa Nostra”, στην κατηγορία «Εκπαίδευση, Κατάρτιση & Δεξιότητες».
Προσέγγιση
Η προσέγγισή μας είναι βιωματική και ολιστική: ανταποκρινόμενοι στην επείγουσα ανάγκη έλλειψης τεχνιτών και περιβαλλοντικά βιώσιμων λύσεων, εντοπίζουμε τους εναπομείναντες καταρτισμένους φορείς της παραδοσιακής γνώσης· της ξερολιθιάς, των κονιαμάτων, των ξύλινων κατασκευών, και καλλιεργούμε μια νέα γενιά επαγγελματιών με επίγνωση και δεξιότητες ικανή να διατηρήσει την ιστορική και λαϊκή αρχιτεκτονική κληρονομιά.
Το όραμα μας είναι να συμβάλλουμε σε μια ανανεωμένη οικοδομική κουλτούρα, στην Ελλάδα και διεθνώς, που θα αντλεί από τις παραδοσιακές μορφές γνώσεις, έχοντας το βλέμμα στραμμένο στη βιώσιμη δόμηση σήμερα.
Πυλώνες
Έρευνα
Διενεργούμε αρχιτεκτονική έρευνα, εστιάζοντας στη μελέτη παραδοσιακών και σύγχρονων δομικών υλικών, σε ζητήματα οικολογίας και περιβαλλοντικού αποτυπώματος, καθώς και στην εθνογραφική τεκμηρίωση της τοπικής γνώσης.
Εκπαίδευση
Η ομάδα μας σχεδιάζει και υλοποιεί εκπαιδευτικές δράσεις που σχετίζονται με τις παραδοσιακές τεχνικές δόμησης και ευρύτερα ζητήματα πολιτιστικής κληρονομιάς, σε συνεργασία με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς.
Πρακτική
Αναλαμβάνουμε έργα αποκατάστασης και ανακαίνισης ιστορικών κατασκευών, καθώς και νέες κατασκευές που αξιοποιούν παραδοσιακές τεχνικές δόμησης και τη σύγχρονη αειφόρο δόμηση.
Δημόσιος Διάλογος
Ενθαρρύνουμε και συμμετέχουμε ενεργά στον δημόσιο διάλογο μέσα από ποικίλες πλατφόρμες διάχυσης γνώσης, όπως εκδόσεις, εκθέσεις, δημόσιες διαλέξεις, συνέδρια και επιστημονικά συμπόσια.
Βραβεία
Ομάδα
Ο Παναγιώτης Κωστούλας είναι αρχιτέκτονας, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Πατρών με μεταπτυχιακές σπουδές στο ΔΠΜΣ «Επιστήμη και Τεχνολογία Υλικών» του ΕΜΠ και ειδίκευση στα ιστορικά κονιάματα. Από το 2012, έχει εργαστεί σε αρχιτεκτονικά γραφεία στην Ελλάδα και στην Ινδία. Είναι ιδρυτικό μέλος της ομάδας Μπουλούκι, στην οποία συμμετέχει ως ερευνητής, υπεύθυνος σχεδιασμού εκπαιδευτικών δράσεων και διαχείρισης έργων.
Ο Γρηγόρης Κουτρόπουλος είναι αρχιτέκτονας, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Πατρών με μεταπτυχιακές σπουδές στην πολιτιστική διαχείριση μνημείων του ΕΚΠΑ. Έχει συμμετάσχει σε τρία ερευνητικά προγράμματα και έχει προσφέρει επικουρικό διδακτικό έργο στο τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών. Διαθέτει δεκαετή εμπειρία σε μελέτες και έργα αναστηλώσεων μνημείων στην Ελλάδα, την Κύπρο, την Τουρκία και την Αίγυπτο. Είναι ιδρυτικό μέλος και υπεύθυνος των κατασκευαστικών έργων και συμμετοχικών δράσεων της ομάδας.
Ο Ίωνας Σκλαβούνος είναι αρχιτέκτονας. Κατέχει διδακτορικό δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας, το οποίο ολοκλήρωσε ως υποψήφιος διδάκτορας με υποτροφία Marie Curie. Το έργο του εξερευνά τη χειροτεχνία, τη συλλογική φροντίδα και τη θεωρία της αρχιτεκτονικής μέσα από βιωματικές και συνεργατικές πρακτικές. Αυτή την περίοδο διδάσκει ως προσκεκλημένος καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτονικής (D-ARCH) του ΕΤΗ Ζυρίχης, στο Ινστιτούτο Τοπίου και Αστικών Σπουδών, όπου συντονίζει ένα επισκέπτη εργαστήριο σχεδιασμού μαζί με την ομάδα του Μπουλουκιού. Είναι ιδρυτικό μέλος του Μπουλουκιού και συμμετέχει στο σχεδιασμό και τον συντονισμό συμμετοχικών οικοδομικών έργων, επαγγελματικών μαθητειών και εργαστηρίων παραδοσιακών τεχνικών δόμησης σε όλη την Ελλάδα.
Ο Χριστόφορος Θεοχάρης είναι πολιτικός μηχανικός, απόφοιτος του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης και ειδίκευση στην επιστήμη και τεχνολογία των κατασκευών. Από το 2011 έχει εκπονήσει μελέτες και έχει επιβλέψει κτιριακές κατασκευές στην ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή της Βιέννης, ως μέλος της εταιρίας Bauklimatik GmbH. Είναι ιδρυτικό μέλος της ομάδας Μπουλούκι και εργάζεται στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών προγραμμάτων και την υλοποίηση κατασκευαστικών έργων.
Η Ιωάννα Ντούτση είναι χημικός μηχανικός ΕΜΠ, με MSc στην «Προστασία Μνημείων – Υλικά και Επεμβάσεις Συντήρησης», και υποψήφια διδάκτορας του Ιονίου Πανεπιστημίου. Έχει εργαστεί σε ερευνητικά προγράμματα του ΕΜΠ γύρω από την αρχιτεκτονική κληρονομιά και σε βιομηχανίες επεξεργασίας ορυκτών και παραγωγής υδρασβέστου. Στο Μπουλούκι ασχολείται με τον σχεδιασμό και την υλοποίηση ερευνητικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων γύρω από διαφορετικές εκφάνσεις παραδοσιακών σωμάτων γνώσης.
Η Γεωργία Κανελλοπούλου έχει εξειδίκευση στη Γεωπεριβαλλοντική Μηχανική (Δίπλωμα από το Πολυτεχνείο Κρήτης) και έχει ολοκληρώσει δύο μεταπτυχιακές σπουδές στην Περιβαλλοντική Μηχανική (Πολυτεχνείο Κρήτης) και στο Περιβάλλον και Βιώσιμη Ανάπτυξη (ΕΜΠ). Έχει καθοδηγήσει συμμετοχικές διαδικασίες, εμπλέκοντας τις τοπικές κοινότητες στην εκπόνηση ολοκληρωμένων χωρικών αναπτυξιακών στρατηγικών και η δουλειά της στο Μπουλούκι εστιάζει στον σχεδιασμό έργων σχετικά με τη γεωπεριβαλλοντική και πολιτιστική κληρονομιά, την αποκατάσταση και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Η Δήμητρα Τσιαούσκογλου είναι απόφοιτη του τμήματος Ιστορίας & Αρχαιολογίας (ΑΠΘ) με μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιστορία της Τέχνης (ΑΠΘ), την Επιμέλεια Εκθέσεων (Grenoble), και τις Μουσειακές Σπουδές (Leicester). Έχει συμμετάσχει ως υπότροφος σε διεθνή εργαστήρια πολιτιστικής διαχείρισης. Διαθέτει μακρά εμπειρία στην υλοποίηση πολιτιστικών δράσεων και, πιο πρόσφατα, στη διοίκηση μη κερδοσκοπικών οργανισμών. Στο Μπουλούκι συντονίζει τη συγγραφή προτάσεων και τις ενέργειες ανεύρεσης πόρων.
Ο Γιώργος Τζαβάρας είναι αρχιτέκτονας, απόφοιτος της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ. Έχει ειδικευτεί στη σχεδιαστική αποτύπωση και αποκατάσταση ξύλινων ιστορικών και διατηρητέων σκαφών σε συνεργασία με μουσεία και ερευνητικά ιδρύματα, ενώ έχει εργαστεί και στο πλαίσιο αρχιτεκτονικών μελετών και επιβλέψεων κατασκευών και ανακαινίσεων. Εντοπίζει στις παραδοσιακές τεχνικές και κατασκευές μία πλούσια δεξαμενή γνώσης και έμπνευσης για την επίλυση σύγχρονων τεχνικών και σχεδιαστικών προβλημάτων.
Ο Νικηφόρος Μεϊμάρογλου είναι υποψήφιος διδάκτορας της σχολής Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ. Έχει αποφοιτήσει από τη σχολή Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ και έχει ολοκληρώσει το Δ.Π.Μ.Σ του ΕΜΠ “Προστασία Μνημείων, Υλικά και Επεμβάσεις Συντήρησης”. Η έρευνα του επικεντρώνεται σε ιστορικά και παραδοσιακά δομικά υλικά, με έμφαση στη φυσική δόμηση. Παράλληλα ασχολείται με την μελέτη και τον χαρακτηρισμό δομικών υλικών από μνημεία της Ελλάδας.
Η Ξένια Παπατριανταφύλλου είναι αρχιτέκτονας, απόφοιτος του Πολυτεχνείου Κρήτης, με μεταπτυχιακές σπουδές στην Πολεοδομία–Χωροταξία στο ΕΜΠ. Από το 2009 δραστηριοποιείται στον τομέα της οικολογικής δόμησης, σε έργα σχεδιασμού, επίβλεψης και κατασκευής, καθώς και στη διοργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Παράλληλα, εργάζεται στον χώρο της σκηνογραφίας και της ενδυματολογίας, σε συνεργασία με σημαντικούς πολιτιστικούς οργανισμούς. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα επικεντρώνονται σε τεχνικές δόμησης και κατεργασίας φυσικών υλικών και στον ρόλο τους στη συγκρότηση πολιτιστικών τοπίων.
Η Ευδοκία Παγκράτη είναι διπλωματούχος Αρχιτέκτονας Μηχανικός ΕΜΠ και μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο ΔΠΜΣ Προστασία Μνημείων: Συντήρηση και Αποκατάσταση Ιστορικών Κτιρίων και Συνόλων του ΕΜΠ. Φοίτησε στο Bauhaus-Universität Weimar μέσω προγράμματος ανταλλαγής φοιτητών και στο Εθνικό Θέατρο Αθηνών, σκηνογραφία. Επαγγελματικά έχει συνεργαστεί με αρχιτεκτονικά γραφεία σε μελέτες αποκατάστασης, αρχιτεκτονική τεκμηρίωση και σχεδιασμό, καθώς και σε κατασκευές και ζωγραφική θεατρικών σκηνικών. Έχει συμμετάσχει ενεργά σε εργαστήρια και προγράμματα πολιτιστικής κληρονομιάς και παραδοσιακών τεχνικών δόμησης στην Ελλάδα και τη Γαλλία.
Ο Βασίλειος Χάνης είναι αρχιτέκτονας και υποψήφιος διδάκτορας στο εργαστήριο LAPIS της École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL). Η έρευνά του εξετάζει τις μεταπολεμικές περιβαλλοντικές ερμηνείες της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, με έμφαση στην παραδοσιακή χειροτεχνία και την αρχιτεκτονική της αναπαράσταση. Το έργο του έχει υποστηριχθεί από το Ελβετικό Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών, τις δράσεις Marie Skłodowska-Curie της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Ελβετική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση και ιδιωτικά ιδρύματα. Σπούδασε αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο Πατρών και στο TU Delft.
Η Μαριλένα Μελά είναι Επίκουρη Καθηγήτρια Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Σχολής Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών στο Vrije Universiteit Amsterdam. Ολοκλήρωσε το διδακτορικό της στο ίδιο πανεπιστήμιο με υποτροφία Maria Skłodowska-Curie στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού έργου HERILAND. Προηγουμένως σπούδασε αρχιτεκτονική και θεωρία αρχιτεκτονικής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα και η διδακτική της δραστηριότητα τοποθετούνται στη συνάντηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και ιστορίας με τις σπουδές βιωσιμότητας, τοπίου και κλίματος.
Η Karen είναι διακεκριμένη επαγγελματίας στον τομέα της μουσειολογίας, με έμφαση στα πεδία της προσβασιμότητας σε συλλογές, κτίρια και έρευνα, καθώς και στον ρόλο των μουσείων στην εκπαίδευση όλων των ηλικιακών ομάδων. Έχει μεγάλη επαγγελματική εμπειρία στην ανάπτυξη οργανωσιακής στρατηγικής και τη διαχείριση αλλαγής, καθώς και στην εξασφάλιση υποστήριξης από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Τα τελευταία χρόνια έχει συνεργαστεί με οργανισμούς στο Ηνωμένο Βασίλειο και στα Βαλκάνια που επικεντρώνονται στη διατήρηση των παραδοσιακών τεχνικών γνώσεων και δεξιοτήτων και στην αποκατάσταση ιστορικών κτιρίων.
Η Κάτια Δημητρακοπούλου είναι απόφοιτη Οργάνωσης & Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΠΑΜΑΚ και κατέχει μεταπτυχιακό του Ινστιτούτου Εκπαίδευσης Σώματος Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών Ελλάδος. Έχει πολυετή εμπειρία στην οικονομική και λογιστική διαχείριση και διεύθυνση, με εργασιακή πορεία σε περιβαλλοντική οργάνωση και εφημερίδα πανελλαδικής κυκλοφορίας. Συνεργάστηκε με λογιστικά και ελεγκτικά γραφεία. Από τον Ιούλιο του 2025 είναι υπεύθυνη Διοικητικής και Οικονομικής Διαχείρισης Προγραμμάτων της ομάδας Μπουλούκι.
Η Αγγελική Κοσμά εξειδικεύεται σε θέματα επικοινωνίας και διαχείρισης πολιτιστικών οργανισμών, με εμπειρία σε φεστιβάλ, μουσεία και έργα ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Από το 2016 ασχολείται με τη διοργάνωση δημόσιων δράσεων, την ενσωμάτωση και τη συμπερίληψη κοινοτήτων και την χαρτογράφηση των εμπειριών τους. Στο Μπουλούκι έχει αναλάβει τη διαχείριση των μέσων επικοινωνίας της ομάδας και την ανάδειξη του Προγράμματος Μελών.
Η Νεφέλη Κουρτέσα είναι γεωγράφος με μεταπτυχιακό στην Εφαρμοσμένη Γεωγραφία και Διαχείριση του Χώρου (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο), με ειδίκευση στις Χωρικές Πολιτικές και την Ανάπτυξη στην Ευρώπη. Το ακαδημαϊκό της ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις κοινωνικές, οικονομικές και θεσμικές διεργασίες που διαμορφώνουν τον ευρωπαϊκό χώρο, καθώς και στους μετασχηματισμούς σε αστικά και αγροτικά περιβάλλοντα. Στο Μπουλούκι υποστηρίζει οργανωτικές και διοικητικές διαδικασίες και έχει συμβάλει στην ψηφιακή υποδομή και τις εσωτερικές διαδικασίες της ομάδας.
Απόφοιτη του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με μεταπτυχιακές σπουδές στην Μουσειολογία (Πανεπιστήμιο Αιγαίου- τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας). Έχει εργαστεί ως Αρχαιολόγος, εκπαιδευτικός, καθώς επίσης και σε Μουσεία, με κύριο στόχο την έρευνα, την τεκμηρίωση και Διαχείριση Συλλογών. Παράλληλα έχει λάβει μέρος σε αρκετά ερευνητικά και εκπαιδευτικά προγράμματα σε πολιτιστικούς φορείς ενδεικτικά, το Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών Δημόκριτος και το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Harvard. Παράλληλα κατέχει πολυετή εμπειρία σε πολυεθνικές εταιρίες με κύριο ρόλο τον συντονισμό και την διαχείριση ομάδων. Στο Μπουλούκι ο κύριος ρόλος της αφορά την Διοικητική Διαχείριση προγραμμάτων.
Ο Μιχάλης Προδρόμου είναι μηχανικός αποκατάστασης μνημείων, με ειδίκευση στην αποτίμηση και σεισμική ανάλυση ιστορικών κατασκευών. Με εμπειρία σε κτήρια από λιθοδομή, ωμόπλινθους, και ξύλο συμμετέχει σε έργα στην Ελλάδα και το εξωτερικό, μέσω αυτοψιών, μελετών αποκατάστασης και ενίσχυσης, και άμεσων σωστικών επεμβάσεων. Το έργο του καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ιστορικών τόπων, υλικών και τυπολογιών.
Ο Χρήστος Κυριακόγγονας είναι συντηρητής αρχαιοτήτων και έργων τέχνης, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Δ.Π.Μ.Σ. «Προστασία Μνημείων - Υλικά και Επεμβάσεις Συντήρησης» του Ε.Μ.Π. Ασχολείται με την εργαστηριακή έρευνα σε ιστορικά δομικά υλικά και υλικά αποκατάστασης, στον χαρακτηρισμό και την παρασκευή κονιαμάτων. Τα ερευνητικά και επαγγελματικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν τη μελέτη και την κατασκευή με παραδοσιακά υλικά και τεχνικές δόμησης, ιδιαίτερα με πηλοκονιάματα, ασβεστοκονιάματα, λίθους και ξύλο.
Πάντα ένα μέρος της ομάδας
Μίνα Κουβαρά (Ιδρυτικό μέλος) David Baxter, Άννα Ζαχαράκη, Ελένη Μεντεσίδου, Μαρία Χασσιώτη, Ναυσικά Στεφανίδου, Τερέζα Σωτηριάδου
Κοινότητα Υποστήριξης
Στρατηγικοί Εταίροι
Υποστηρικτές
Συνεργασίες
Δίκτυα
